Ile zasad zarządzania wyróżnia H. Fayola?
Henri Fayol był francuskim inżynierem górnictwa i teoretykiem zarządzania, który żył na przełomie XIX i XX wieku. Jego prace nad koncepcją funkcji menedżerskich były pionierskie i miały duże znaczenie dla rozwoju nauki o organizacji przedsiębiorstw.
Zarządzenie jako proces
Fayol uważał, że zarządzać można każdą dziedziną życia, a sam proces zarządzania składa się z pięciu kluczowych elementów: planowania, organizowania, prowadzenia (motywowanie), koordynowania oraz kontroli.
Planowanie – pierwszy etap procesu
Jak podkreśla Henri Fayol, planowanie jest fundamentem efektywnego działania organizacji. Polega ono na określeniu celów firmy oraz wyznaczeniu strategii ich osiągnięcia.
Fayol dzieli to zagadnienie na cztery główne aspekty:
- Opracowywanie polityki firmy;
- Dokonywanie analizy sytuacyjnej;
- Tworzenie programów działań;
- Tworzenie budżetów.
Organizowanie – struktura i podział obowiązków
Kolejnym elementem zarządzania według Fayola jest organizowanie. Polega ono na ustaleniu struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa oraz odpowiednim rozłożeniu zadań, uprawnień i obowiązków w ramach tej struktury.
Fayol zwraca uwagę na kilka istotnych aspektów:
- Niezbędność stworzenia hierarchii w firmie;
- Dopasowywanie ludzi do stanowisk pracy (wzglądając na ich umiejętności);
- Zapewnienie płynności komunikacji pomiędzy poszczególnymi jednostkami organizacyjnymi.
Prowadzenie – motywacja pracowników jako kluczowa rola menedżera
Jak twierdził Henri Fayol, prowadzenie to kolejny ważny etap procesu zarządzania. Skupia się on przede wszystkim na kwestii motywowania pracowników do efektywnego działania.
Fayol uznawał trzy głównych czynniki wpływających na motywację:
– Wynagrodzenia finansowe;
– Docenienie osiągnięć przez przełożonych;
– Rozwoju osobistego poprzez szkolenia lub awanse zawodowe.
Rola koordynacji i kontroli
Koordynacja – harmonizowanie działań w organizacji
Henri Fayol podkreślał znaczenie koordynowania działań w organizacji. Polega ono na zapewnieniu, że wszystkie działania podejmowane przez różne jednostki organizacyjne są spójne i zgodne ze strategią firmy.
Fayol wymienia kilka aspektów dotyczących koordynacji:
– Konieczność utrzymania równowagi między efektywnością a elastycznością;
– Wymóg ciągłego monitorowania procesów;
– Zapewnienie płynnego przepływu informacji pomiędzy poszczególnymi jednostkami;
Kontrola – sprawdzanie realizacji celów
Ostatnim etapem według Henri Fayola jest kontrola. Ma ona na celu sprawdzenie, czy cele zostały osiągnięte oraz ocenę jakości wykonywanych czynności.
Zasady zarządzania H. Fayola
- Pierwsza zasada to „podział pracy” (division of work). Oznacza to rozłożenie obowiązków między pracownikami tak, aby każdy miał określone zadanie do wykonania.
Fayol wymienia jeszcze kilka innych istotnych zasad zarządzania:
- „Jednolitość kierunku” (unity of direction) – wszyscy pracownicy firmy powinni dążyć do osiągnięcia tych samych celów;
- „Właściwe wynagradzanie personelu” (remuneration) – odpowiednie wynagrodzenie za dobrze wykonaną pracę ma wpływ na motywację i efektywność;
Podsumowanie
Henri Fayol był prekursorem teorii zarządzania i jego prace miały duże znaczenie dla rozwoju nauki o organizacji przedsiębiorstw. Jego pięciostopniowy proces zarządzania oraz dziesięć zasad stanowi fundament skutecznego funkcjonowania organizacji
H. Fayol wyróżniał 14 zasad zarządzania.
Link do strony Ratuj Maluchy
